Denizyolu taşımacılığı, Türkiye’de hem iç hem de dış ticaretin önemli bir parçasını oluşturur. Bu alanda faaliyet göstermek isteyen firma ve bireylerin yasal olarak sahip olması gereken en önemli belgelerden biri “ÜDY Belgesi”dir. Peki, ÜDY belgesi nedir, nasıl alınır, kimlere zorunludur? Bu rehberde tüm merak edilenleri, başvuru sürecini ve sık sorulan soruları detaylı şekilde açıklıyoruz.
ÜDY belgesi, açılımıyla Uluslararası Denizyolu Yük Taşıma Yetki Belgesi, denizyolu ile yük taşımacılığı yapacak olan firma ve kişi veya şirketlere, ilgili mevzuat çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından verilen resmi bir yetki belgesidir. ÜDY belgesi, denizyolu taşımacılığında yasal zorunluluk olarak kabul edilir ve bu belge olmadan denizyolu ile yük taşıma faaliyetleri yürütmek mümkün değildir.
Belge, hem ulusal hem uluslararası denizyolu taşımacılığı yapan firmaların yasalara uygun şekilde faaliyet göstermesini garanti ederken, sektör standartlarının yükselmesine de katkı sağlar. ÜDY belgesi; taşıma güvenliği, ticari sorumluluk ve mevzuata uyum açısından taşıyıcı firmaların sahip olması gereken temel yetkilendirmedir.
Üdy türü mesleki yeterlilik belgesi 4’e ayrılır ÜDY belgesi, karayolu taşımacılığı alanında yöneticilik yapacak kişilere verilen bir tür mesleki yeterlilik belgesidir ve faaliyet alanına göre dört farklı kategoriye ayrılır:
✅ ÜDY 1 Belgesi: Uluslararası yolcu taşımacılığı yapan firmalarda görev alacak üst düzey yöneticiler için düzenlenir.
✅ ÜDY 2 Belgesi: Yalnızca yurtiçinde yolcu taşımacılığı faaliyeti yürüten işletmelerde görev alacak yöneticiler bu belgeye sahip olmalıdır.
✅ ÜDY 3 Belgesi: Uluslararası alanda eşya ve kargo taşımacılığı yapan şirketlerde yöneticilik yapacak kişilerin alması gereken belgedir.
✅ ÜDY 4 Belgesi: Sadece yurtiçinde eşya veya kargo taşıyan firmalarda görev alacak yöneticiler için zorunlu olan belgedir.
ÜDY belgesi, karayolu taşımacılığı yapan firmalarda yöneticilik yapacak kişilere yasal yetki kazandırır. Bu belge, firmaların Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan yetki belgesi alabilmesi için zorunlu bir şarttır. ÜDY belgesi, firmanın taşıma faaliyetlerini yasal çerçevede yürütebilmesi, resmi denetimlerde eksiksiz sayılması ve profesyonel yönetici istihdamı için gereklidir.
ÜDY belgesi alımı aşağıdaki kişi ve kuruluşlar için zorunludur:
ÜDY belgesi olmayan firmalar denizyolu taşımacılığı yapamaz, aksi durumda idari yaptırım ve para cezaları ile karşılaşabilirler.
ÜDY belgesinin alınması sadece yasal bir zorunluluk değildir. Aynı zamanda;
ÜDY belgesi alabilmek için taşıyıcı firmanın;
ÜDY belgesi için öncelikle yetkili kurumların düzenlediği eğitimlere katılmak zorunludur. Bu eğitimlerde denizyolu taşımacılığının teknik ve hukuki boyutları öğretilir. Eğitimin sonunda yapılan sınavda başarılı olunması gerekmektedir.
Başvuru için gerekli belgeler özenle hazırlanır. Ticaret sicil kaydı, vergi levhası, faaliyet belgesi gibi belgelerin güncel ve doğru olması önemlidir.
Hazırlanan evraklarla birlikte Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü ya da yetkilendirilmiş ilgili denizcilik müdürlüklerine başvuru yapılır.
Başvuru sürecinde evraklar kontrol edilir, eksik veya yanlış belge varsa tamamlanması istenir. Evraklar uygun bulunduğunda ÜDY belgesi düzenlenerek firmaya teslim edilir.
Eksik evrak başvuru sürecini uzatır ve belge alınmasını engeller.
ÜDY belgesi alımı, başvuru evraklarının tam ve eksiksiz olması koşuluyla genellikle 30 ila 90 gün arasında tamamlanır. Başvuru yoğunluğu, evrakların doğruluğu ve kurumların iş yükü süreyi etkileyebilir. Bu yüzden başvurunun dikkatli yapılması ve süreç boyunca kurumla iletişimde olunması önemlidir.
ÜDY belgesi için ödenen harç ve ücretler, başvuru yapılan kuruma ve belgenin kapsamına göre değişkenlik gösterir. Güncel ücret bilgileri ve harç tutarları için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın resmi web sitesi takip edilmelidir.
Yasal düzenlemelere göre ÜDY belgesi olmadan denizyolu ile yük taşımacılığı yapmak yasaktır. Bu tür faaliyetler tespit edildiğinde ağır para cezaları ve idari yaptırımlar uygulanır. Ayrıca taşıma sözleşmelerinde hukuki geçerlilik kazanmaz. Bu nedenle, ÜDY belgesi taşımacılık sektöründe faaliyet göstermek için zorunludur.
ÜDY belgesi geçerlilik süresi Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında verilen ve yenilenen Üst Düzey Yönetici (ÜDY) yetki belgeleri için herhangi bir süre sınırlaması getirilmemiştir. Bu nedenle, ÜDY yetki belgesi sahipleri, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde bir değişiklik yapılmadığı sürece belgelerini süresiz olarak kullanma hakkına sahiptirler. Başka bir deyişle, ÜDY belgeleri geçerlilik süresi olmaksızın ömür boyu geçerlidir ve sahipleri tarafından kullanılabilir.
ÜDY belgesi denizyolu yük taşımacılığı yapan firmalara verilen, yasal olarak faaliyet göstermek için zorunlu olan resmi yetki belgesidir.
ÜDY belgesi Uluslararası ve yurtiçi denizyolu taşımacılığı yapan tüm firma ve armatörlere zorunludur.
Yetkili eğitimlere katılıp sınavdan geçtikten sonra gerekli evraklarla birlikte başvuru yapılır ve onaylanması halinde belge verilir.
Eksiksiz başvuruda ortalama 30-90 gün arasında tamamlanır.
Hayır, ÜDY belgesi olmadan denizyolu ile yük taşımacılığı yapmak yasaktır.
Belge süresi dolmadan ilgili kuruma başvuru yapılır, gerekli evraklar yenilenir ve bazen eğitim/sınav tekrarı gerekir.
