
Taşımacılık sektöründe yasal olarak çalışmak isteyen sürücüler için SRC belgesi alma zorunluluğu bulunmaktadır. SRC 1, SRC 2, SRC 3 ve SRC 4 belgeleri; yapılacak taşımanın türüne göre değişiklik gösterir ve her biri farklı yetki alanlarını kapsar. Hem yolcu hem yük taşımacılığı yapacak sürücülerin, bu belgeleri alması kanunen zorunludur. Peki, SRC belgesi nedir, hangi SRC belgesi ne işe yarar ve nasıl alınır? Bu yazımızda, SRC belgesi türlerini ve başvuru şartlarını detaylı şekilde ele alıyoruz.
SRC Belgesi Nedir?
SRC belgesi, ticari araç kullanacak sürücüler için yasal olarak zorunlu olan bir mesleki yeterlilik belgesidir. “Sürücü Mesleki Yeterlilik Belgesi” olarak da bilinen SRC belgesi olmadan, yolcu veya yük taşımacılığı yapmak yasaktır.
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre SRC belgesi; SRC 1, SRC 2, SRC 3 ve SRC 4 olmak üzere dört gruba ayrılır. Hangi SRC belgesinin alınacağı, yapılacak taşımacılığın türüne göre belirlenir.
Örneğin; uluslararası yolcu taşımak isteyen bir sürücü SRC 1, yurtiçi yük taşımak isteyen bir sürücü ise SRC 4 belgesi almak zorundadır.
SRC Belgesi Çeşitleri Nelerdir?
SRC belgesi, taşımanın türüne göre farklı sınıflara ayrılır ve her biri farklı taşıma yetkileri verir. SRC 1, SRC 2, SRC 3 ve SRC 4 olmak üzere toplam 4 çeşit SRC belgesi vardır. Bu belgeler, sürücünün yolcu mu yoksa yük mü taşıyacağına göre belirlenir. SRC 1 ve SRC 2 belgeleri yolcu taşımacılığı için, SRC 3 ve SRC 4 belgeleri ise yük ve eşya taşımacılığı için zorunludur.
Kimler SRC 1 Belgesi Almalı?
- Uluslararası otobüs şoförleri
- Yurtdışı tur taşımacılığı yapanlar
- Türkiye’den Avrupa’ya yolcu taşıyan özel firmaların şoförleri
SRC 1 Belgesi Alma Şartları
- En az B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak
- 63 saatlik teorik ve pratik SRC eğitimi almak
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenen sınavda başarılı olmak
- Psikoteknik değerlendirme ve sağlık raporu almak
SRC 1 belgesi ile yurtdışında çalışmak isteyen sürücüler, yasal zorunluluğu yerine getirmiş olur. Bu belge, aynı zamanda SRC 2 belgesi yerine de geçer.
SRC 1 Ne İşe Yarar?
SRC 1 belgesi, uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak sürücülere verilen zorunlu mesleki yeterlilik belgesidir. Bu belgeye sahip olan kişiler hem yurt içinde hem de yurt dışında ticari yolcu taşımacılığı yapma yetkisine sahiptir.
SRC 1 Hangi Araçları Kullanır?
- Otobüs
- Minibüs
- Midibüs
- Ticari yolcu taşıyan diğer büyük araçlar
SRC 1 belgesine sahip bir sürücü, yurtdışı sefer yapan turizm araçlarını, yolcu otobüslerini ve benzeri araçları kullanabilir.
SRC 2 Belgesi Nedir?
SRC 2 belgesi, yalnızca yurtiçinde yolcu taşımacılığı yapan sürücüler için zorunludur. Şehir içi ve şehirler arası otobüs, minibüs, dolmuş ve servis araçlarını kullanan sürücüler SRC 2 belgesi olmadan yola çıkamaz.
Bu belgeye sahip olmak, özellikle öğrenci ve personel servisi gibi faaliyetlerde çalışan sürücüler için büyük önem taşır. Denetimlerde belge ibraz edemeyen sürücülere hem ceza kesilir hem de taşımacılık faaliyetleri durdurulabilir.
Kimler SRC 2 Belgesi Almalı?
- Şehir içi ve şehirler arası otobüs şoförleri
- Servis taşımacılığı yapan sürücüler
- Turizm firmalarında çalışan yerli rota şoförleri
SRC 2 Belgesi Alma Şartları
- En az B sınıfı ehliyete sahip olmak
- 36 saatlik mesleki eğitim programına katılmak
- Bakanlık sınavında başarılı olmak
- Sağlık ve psikoteknik raporu sunmak
SRC 2 belgesi sadece yurtiçinde geçerli olup, yurtdışına yolcu taşımak isteyen sürücüler ayrıca SRC 1 belgesi almak zorundadır.
SRC 2 Ne İşe Yarar?
SRC 2 belgesi, yalnızca yurtiçinde yolcu taşımacılığı yapmak isteyen sürücüler için geçerli olan bir belgedir. Bu belge ile şehir içi ya da şehirler arası yolcu taşıyan sürücüler yasal olarak ticari taşımacılık yapabilir.
SRC 2 Hangi Araçları Kullanır?
- Minibüs
- Otobüs
- Servis aracı
- Şehir içi dolmuş
SRC 2 belgesi, personel servisleri, okul servisleri ve şehirler arası yolcu otobüslerinde çalışan şoförlerin alması gereken belgedir.
SRC 3 Belgesi Nedir?
SRC 3 belgesi, uluslararası yük ve eşya taşımacılığı yapacak sürücülere verilen mesleki yeterlilik belgesidir. Türkiye’den başka ülkelere yük taşıyan TIR, çekici veya kamyon sürücülerinin bu belgeye sahip olması zorunludur.
SRC 3 belgesi olan bir sürücü, aynı zamanda yurtiçinde de yük taşıma yetkisine sahiptir. Bu belge, uluslararası lojistik sektöründe çalışan sürücüler için vazgeçilmezdir.
Kimler SRC 3 belgesi almalı?
- Türkiye’den Avrupa’ya yük taşıyan TIR ve çekici şoförleri
- Uluslararası lojistik firmalarında çalışan kamyon sürücüleri
- Gümrük taşımacılığı yapan özel taşımacılar
SRC 3 Belgesi Alma Şartları
- En az C sınıfı sürücü belgesine sahip olmak
- 66 saatlik kapsamlı eğitim almak
- Bakanlığın yazılı ve uygulamalı sınavından geçmek
- Sağlık ve psikoteknik değerlendirmeden başarılı sonuç almak
SRC 3 belgesi ile hem yurtiçi hem de yurtdışı yük taşımacılığı yapılabilir. Yani SRC 3 belgesi, SRC 4 belgesini de kapsamaktadır.
SRC 3 Ne İşe Yarar?
SRC 3 belgesi, uluslararası yük ve eşya taşımacılığı yapan sürücülere yönelik düzenlenmiş bir belgedir. Bu belge sayesinde sürücüler, hem yurt dışında hem de yurt içinde ticari yük taşıma faaliyetlerinde bulunabilir.
SRC 3 Hangi Araçları Kullanır?
- TIR
- Kamyon
- Çekici
- Uluslararası taşımacılığa uygun ağır vasıtalar
SRC 4 Belgesi Nedir?
SRC 4 belgesi, sadece yurtiçinde yük ve eşya taşımacılığı yapacak sürücüler için verilen bir yeterlilik belgesidir. En çok alınan SRC türüdür çünkü şehir içi ve şehirler arası taşımacılık yapan pek çok şoför bu belgeye ihtiyaç duyar.
Kamyonetle ürün dağıtımı yapan, kargo veya eşya taşıyan tüm sürücüler SRC 4 belgesine sahip olmalıdır. Belge olmadan yapılan taşımacılık faaliyetleri hem sürücüye hem firmaya ciddi para cezaları getirir.
Kimler SRC 4 Belgesi Almalı?
- Yurtiçinde kargo veya eşya taşıyan sürücüler
- Kamyon, kamyonet, panelvan kullanıcıları
- Nakliyat firmalarında çalışan araç şoförleri
SRC 4 Belgesi Alma Şartları
- En az B ya da C sınıfı ehliyet sahibi olmak
- 40 saatlik eğitim programına katılmak
- Bakanlık sınavında başarılı olmak
- Sağlık raporu ve psikoteknik test sonucu almak
SRC 4 Ne İşe Yarar?
SRC 4 belgesi, yurtiçinde yük ve eşya taşımacılığı yapacak sürücüler için zorunlu bir mesleki yeterlilik belgesidir. Yük taşıyan ticari araç sürücüleri, SRC 4 belgesine sahip olmak zorundadır.
SRC 4 Hangi Araçları Kullanır?
- Kamyon
- Kamyonet
- Panelvan
- Pikap
- Ticari kargo araçları
SRC Belgesi Alma Şartları Nelerdir?
SRC belgesi alabilmek için bazı temel şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu şartlar şunlardır:
- Başvuru yapan kişinin en az 19 yaşında olması gerekmektedir.
- 66 yaşını aşmamış olmak zorunludur.
- Geçerli bir psikoteknik raporu bulunmalıdır.
- Alınacak SRC belgesine uygun sınıf ehliyetine sahip olunmalıdır.
- İlgili SRC belgesi türü için zorunlu olan eğitim programını başarıyla tamamlamak şarttır.